الملا فتح الله الكاشاني

305

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

بجانب افراط و تفريط كه طريق ضلالتست ميل نميكنند و به آن منحرف نميشوند و اينها ابن سلام و اصحاب او بودند و قتاده گفته كه اينها چهل تن بودند از نجران و سى و دو تن از حبشه و هشت كس از روم كه بعيسى ( ع ) ايمان داشتند و بمحمد ( ص ) نيز ايمان داشتند و احكام شريعت و قرآن تعليم گرفتند كما قال * ( يَتْلُونَ آياتِ اللَّه ) * ميخوانند قرآن را * ( آناءَ اللَّيْلِ ) * در ساعتهاى شب * ( وَهُمْ يَسْجُدُونَ ) * در حالتى كه ايشان سجده ميكنند مراد تلاوت قرآنست در نماز تهجد و تعبير از آن بتلاوت و در ساعات ليل با سجود بسبب آنست كه اين ابين و ابلغ است در مدح و گويند مراد عشا است كه مخصوص است به اين امت زيرا كه اهل كتاب اين نماز را نميگذارند از ابن مسعود مرويست كه شبى حضرت رسالت ( ص ) تاخير اين نماز فرمود از اول وقت بجهة مانعى و چون به جماعت حاضر شد ديد كه مردمان انتظار وى ميكشند تا اين نماز را به او اقتدا كنند فرمود اما انه ليس من اهل الاديان احد يذكر اللَّه هذه الساعة غيركم بدانيد كه هيچ كس از اهل اديان اين ساعت ذكر خدا نميكند غير از شما و از ثورى منقولست كه مراد نماز غفيله است كه ما بين العشائين گذارده مىشود و از حضرت رسالت ( ص ) منقولست كه هر كه ميان نماز شام و خفتن دو ركعت نماز بگذارد در ركعت اول فاتحه يك بار و سيزده بار اذا زلزله و در ركعت دويم الحمد يك بار و پانزده بار قُلْ هُوَ اللَّه أَحَدٌ خواند اگر در هر سال يك بار اين نماز بگذارد از جملهء محسنان باشد و اگر هر ماه يك بار بگذارد از موقنان باشد و اگر در هر شب آدينه گذارد از جملهء مخلصان باشد و اگر هر شب گذارد با من مزاحمت كند ببهشت و ثواب آن جز خدا نداند و نزد بعضى واو در * ( وَهُمْ يَسْجُدُونَ ) * و او حاليه نيست بلكه حرف عطفست و معنى آنست كه ايشان با آنكه تلاوت قرآن ميكنند سجده ميكنند يعنى نماز ميگذارند و يا سجده تلاوت مىكنند يا سجده شكر * ( يُؤْمِنُونَ بِاللَّه ) * ايمان حقيقى ميارند بوحدانيت و صفات خدا يعنى ثبات و رسوخ ميورزند در آن و استمرار ميكنند بر آن * ( وَالْيَوْمِ الآخِرِ ) * و تصديق مىكنند بروز قيامت بر سبيل ثبات و دوام * ( وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ ) * و ميفرمايند خلق را بتصديق بمحمد ( ص ) يا بهمهء مامورات شرع * ( وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ ) * و نهى مىكنند از تكذيب پيغمبر ( ص ) يا از تمام منهيات * ( وَيُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ ) * و ميشتابند در ارتكاب خيرات و مبرات وصف ايشان بخصوص اين صفات جهة آنست كه اضداد اين صفات يهود است زيرا كه يهود منحرفند از حق و غير متعبد در ليل و مشرك به خدا و ملحد در صفات او و واصف روز قيمة بخلاف صفت آن و مداهن در احتساب و متباطئ در خيرات * ( وَأُولئِكَ ) * و آن گروه يعنى امت قائمه موصوفه بدين صفات مذكوره